verhuizing blog professionele ruimte

deze blog gaat verder:

http://www.mijnprofessioneleruimte.nl/

alle onderdelen die hier staan zijn ook naar daar verplaatst

Instellingen met meer locaties

Denken over professionele autonomie aan de ene kant en een opleiding die op een aantal locaties wordt aangeboden vergt slim nadenken. Bij voorbeeld bij INHolland zijn er PABO’s op zes locaties waarbij de studenten en de sfeer van iedere locatie anders zijn. Een dergelijke structuur nodigt erg uit tot centrale sturing en het gevoel bij veel docenten niet betrokken te zijn geweest bij de inrichting van het onderwijs. Bij INHolland is dat een paar jaar geleden bij de functiewaardering zelfs vertaald in een veel groter aantal uitvoerende docenten in schaal 10 op de ene locatie ten opzichte van de andere locatie. Dan klopt het gevoel van de docenten dat ze niet betrokken zijn bij de ontwikkeling met de waarderign die de manager aan hun functie geeft.

Gelukkig is dat verleden tijd en wordt er weer positiever door docenten naar voren gekeken. Maar de vraag blijft hoe geef je de docent bij een dergelijke aantal locaties zeggenschap over het onderwijs nabij.

Een mogelijkheid die ik kan bedenken is het aanwijzen van een aantal studiepunten. Bijvoorbeeld 10 in jaar 1 en10 in jaar  2 met als beschrijving van het onderwijs dat dat stuk gebruikt moet worden om lokaal, passend bij die studenten onderwijs eenheden te maken die zorgen dat ze beter toe kunnen werken naar de eindeisen van de PABO. Ik vermoed dat er dan terecht verschillen in het programma komen tussen Alkmaar en Rotterdam. Op alle twee de locaties zie ik dat de studenten een afspiegeling zijn van de omgeving van de hogeschool. Maar ja die omgeving is niet hetzelfde.

Dan kunnen docenten teams kiezen wat voor hun locaties de beste inkleuring is. Dit soort gedachten sluiten aan bij de ontwikkeling van INHolland ik ben wel benieuwd wanneer en of de tijd rijp is om ook daadwerkelijk dit soort zaken te durven oppakke.

piketpaaltjes

Bij de AOb een goede discussie gehad over de piketpaaltjes waarover het gaat als je nadenkt over professionele ruimte.

Het gaat om een uitruil van; de docent neemt de verantwoordelijkheid voor zijn eigen professionalisering en krijgt daarvoor van de instelling de ruimte (in tijd en geld) om dat ook waar te maken.

Bovendien wordt de docent  in een team  eindverantwoordelijk voor de inrichting van het onderwijs.

Daarbij hoort ook de discussie die op de universiteit gevoerd wordt over academische vrijheid en die draait om de vraag wie er mag sturen op de inhoud van heet onderzoek. Nu het HBO steeds meer aan onderzoek gaat doen hoort dat debat dus ook steeds meer in het HBO thuis.

Over deze onderwerpen zal het moeten gaan.

Daarnaast zijn er thema’s waarover verder gediscussieerd zal worden: “De docent is betrokken bij de samenleving en bereid de studenten niet alleen voor op een beroep maar ook op functioneren in de samenleving” of  ”De docent bestrijd en woord en daad actief racisme.”

Inspectie over professionalisering docenten

Anette Roeters, inspecteur generaal (van de onderwijs inspectie) heeft haar  gastredacteurschap bij Science Guide gebruikt om een aantal overwegingen rond professionalisering van docenten onder woorden te brengen. Hieronder voglt een deel van haar verhaal, de rest is te vinden onder de link.

“Al een jaar of 10 staat de professionaliteit van het leraarschap ter discussie. Dit had alles te maken met schaalvergroting. Scholen kregen managers met een sterke neiging tot sturen en ordenen. Docenten kregen het gevoel dat ze steeds minder te zeggen hadden over hun curricula en over hun werk in de klas.

De inspectie heeft vanuit het beleidsprogramma Leerkracht de opdracht gekregen toezicht te houden op de kwaliteit van het leraarschap als professie. Roeters: “Wij zijn een rondgang door het land gaan maken om uit te zoeken hoe dat er nu uit moest gaan zien. We hadden de indruk dat de vakbonden daar moeite mee zouden hebben, maar die bleken er juist erg blij mee te zijn. Aandacht voor deze kwaliteit, maakt ook dat de professie waar zij voor staan een hogere waarde krijgt.

In dat opzicht mogen leraren best bewuster worden van hun vak en hun aanpak. En directies moeten op zulke docenten kunnen inspelen. Zij moeten toegevoegde waarde hebben die waarneembaar is. Zo kun je zien waar een instelling in 5 of 10 jaar heengaat, daar zijn bestuur en management verantwoordelijk voor. Tegelijkertijd moeten leraren inzien dat hun vak en de wereld waarin zij dit uitoefenen wel veranderd zijn.”

De randvoorwaarden: voorbeeld accreditatie

Een mooi voorbeeld van de begrenzing van de professionele ruimte is het hele proces van accreditatie van een opleiding. Het is een proces waarbij een hele goede bureaucratie, heel veel aandacht om alles in mooie beleidsdocumenten vast te leggen aangevuld met zorgen dat iedereen ook nog weet wat er in de documenten staat een heel eind kan brengen. Dat vergt ervaring in de instelling met deze zaken. Het is geen toeval dat twee kleine monosectorale hogescholen met zo’n eenmalig bureacratisch proces moeite hebben. Er zijn er zelfs twee in de problemen gekomen.

De domstad PABO gaat verder in het kader van Hogeschool Utrecht, de grote hogeschool in hun stad.  De IPABO in Alkmaar en Amsterdam is hard aan het puzzelen hoe ze dit probleen slim oplossen. Wat mij als buitenstaander daar wel opviel is dat het managment met dreigende taal naar docenten de verantwoordelijkheid heel erg eenzijdig bij hen neerlegde.

Dat ziet er van buiten  heel onevenwichtig uit. Visitatie is een ingewikkeld bureaucratisch proces dat opgezet  dient te worden door door het mangement. Uiteraard moet daarbij de docent als professional de inhoudelijk input leveren. Ik voel me als docent er voor verantwoordelijk dat mijn input optimaal is. Dat mag de organisatie van me verwachten.

Ik verwacht van mijn organisatie dat zij het bureaucratisch proces voor hun rekening nemen. En dat ik niet zoals bij de IPABO een  dienstbevel krijg dat ik als ik niet alle spelfouten er uit haal dat ik dan geschorst ga worden. Zo omgaan met een uitkomst die niet zo goed is als ik zelf ook gehoopt en verwacht had is vanuit het perspectief van docent beneden alle peil.

De HBO-raad over professionele ruimte

In het richtinggevend kader van de HBO-raad die in maart 2009 onder de titel “kwaliteit als opdracht” verscheen staat over professionele ruimte:

Docenten hebben ruimte nodig om hun werk goed te doen. De veelzijdigheid van de taken vereist dat daarbij in teamverband wordt zorg gedragen  voor afstemming, voor inzet van de beste kwaliteiten voor de uitvoering van de diverse taken in de wetenschap dat niet iedereen overal even goed in is.

Dit stelt eisen aan structuur maar vooral ook aan cultuur waarin het begrip professionele ruimte concrete invulling kan krijgen.

Ik ben heel benieuwd naar de manier waarop hier door verschillende hogescholen en door diverse docenten en docent groepen invulling aan gegeven gaat worden.

instellingsplan INHolland wiki

Een heel goed idee zo’n wiki. Kun je als gewone medewerker ook meekijken en commentaar leveren. Ben heel benieuwd of dat de hogere kwaliteit gaat brengen waar ik wel op hoop.

Een analyse van de rol van de docent in de wiki levert vooralsnog geen vrolijk beeld. Hij komt voor onder een eigen hoofdje met twee punten uit personeelsbeleid: ze worden wel oud en moeten dus meer geschoold op pedagogiek en ICT en we moeten scholingsbeleid met officiële master trajecten en promoveren opzetten.

Vrolijk op veel plaatsen de specifieke rol van de docent toegevoegd. Ben heel benieuwd wat daar straks van over gaat blijven. Met veel plezier meegedacht.

Een nieuwe blog

Besloten een blog te starten over een thema dat me na aan mijn hart ligt. De professionele ruimte die je als docent nodig hebt en krijgt.

Ik ben hier al twintig jaar met meer en minder intensiteit mee bezig.  Het perspectief is wat is nodig om zeggenschap over eigen onderwijs te krijgen en te houden. Mijn ambitie is daarbij niet dat het voor mezelf leuk is maar dat ik de rol, de taak en de professionaliteit heb om optimale leeromgevingen voor studenten te ontwerpen.

Dat is eenvoudig geformuleerd maar niet echt eenvoudig uitgevoerd. Je moet vanuit een visie op onderwijs en de bekende eindtermen van je opleiding een constructie met je collega’s ontwerpen die studenten voorbereid op een werkomgeving die sterk zal gaan veranderen en waarin bijvoorbeeld ICT mogelijkheden een andere rol zullen gaan spelen.